Yabanci Ülkelerde Hastalik Sigortasi
Genel bilgiler
Sigorta
Broşürler
Adresler/linkler
Genel bilgiler
Neden uluslararasi düzenlemeler gerekiyor?
Hangi ülkelerle?
Kimler için geçerli?
Neden uluslararasi düzenlemeler gerekiyor?
Işletmeler arasinda ülke sinirlari aşiri birleşmeler ve küreselleşmenin giderek artmasi dolayisiyla gün geçtikçe daha çok uluslararasi bütünleşmeyle karşilaşiyoruz. Dolayisiyla yalniz Avrupa değil, bütün kitalar ortak çalişma mekâni haline geliyor. Günümüzde pek çok kimse birçok ülkede çalişiyor veya birçok ülkede çalişmiş bulunuyor ya da yaşlilik yillarini yabanci bir ülkede geçirmek istiyor. Bu kimselerin hepsi, sosyal sigortalarinin ülke sinirlari dişinda da güvence altina alinmiş olmasini talep ediyor. Ayrica çeşitli ülkelerde farkli sosyal sigorta sistemleriyle çalişmanin getirecegi zararlarin en aza indirilmesi arzu ediliyor. Bu bağlamda bütün sosyal sigorta dallarinda, özellikle yasal hastalik sigortasi konusunda çok çeşitli güç sorunlarin çözümlenmesi gerekmektedir. Bu sorunlara birkaç örnek verelim:
"Hastalik sigortasinin uygulanmasi hangi ülkenin yetkisinde olacak? Bu ülkelerde sigorta hizmetlerini talep hakki ve ek ödemeler nasil düzenlenecek?
Çalişan kimse oturduğu ülkede degil de, baska bir ülkede istihdam ediliyorsa, hastalik sigortasi primleri nereye ödenecek?
Yabanci bir ülkede geçirilen sigorta süresi Almanya'ya dönüşte dikkate alinacak mi (Örneğin isteğe bağli özel hastalik sigortasi)?"
Bu maksatla Avrupa hukuku, çeşitli ulusal sosyal sigorta sistemleri arasinda uyum sağlayan düzenlemeler ihtiva etmektedir. Bu düzenlemeler sosyal güvenlik alaninda (Yönetmelik [AET] 1408/71 ve Yönetmelik [AET] Nr. 574/72) bulunuyor. Ayrica Almanya Federal Cumhuriyeti bir dizi ülkeyle sosyal sigorta anlaşmasi imzalamiştir. Bu anlaşmalarda benzeri düzenlemeler yer almaktadir.
Hangi ülkelerle?
Avrupa Topluluklari Hukuku
Iki tarafli sosyal sigorta anlaşmalari
Çok tarafli sosyal sigorta anlaşmalari
Avrupa Topluluklari Hukuku
Almanya Federal Cumhuriyeti'nin, sosyal sigorta ile ilgili AET Yönetmeliği 1408/71 vasitasiyla Avrupa Birliği'nde (AB) şu ülkelerle bağlantisi vardir:
Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Kıbrıs , Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Yunanistan
Sosyal güvenlik konularindaki Avrupa yönetmelikleri Avrupa Ekonomi Alani üzerinden şu ülkeler için de uygulanir:
İsviçre, İzlanda, Liechtenstein, Norveç
Yönetmelikler, Avrupa Birliği içinde doğrudan geçerli hukuktur ve Alman hukukuna karşi önceliğe sahiptir.
Iki tarafli sosyal sigorta anlaşmalari
şu ülkelerle yapilmiştir:
ABD, Avustralya, Bosna Hersek, Çin Halk Cumhuriyeti, Fas, Hindistan, Hırvatistan, İsrail, Japonya, Kanada ve Quebek, Karadağ, Kore, Makedonya, Şili, Sırbistan, Türkiye, Tunus.
Çok tarafli sosyal sigorta anlaşmalari
Ren Gemicileri Anlaşmalari
Akit ülkeler:
Belçika, Federal Almanya Cumhuriyeti, Fransa, Hollanda, İsviçre, Lüksemburg.
Yaşlilik ve maluliyet durumunda ve hayatta kalanlar için Sosyal Güvenlik Sistemleri hakkinda geçici Avrupa Anlasmaşi
Kimler için geçerli?
Avrupa Birliği hukuku ve sosyal sigorta anlasmalarinin birçoğu, sadece Avrupa Ekonomi Bölgesi vatandaşlari ve anlaşmali ülkelerin vatandaşlari için geçerlidir. Bunlarin dişinda bir vatandaşliğa sahipseniz, aşağidaki bilgiler sizinle ilgili değildir. Bu konuda hastalik kasanizdan etrafli bilgi aliniz.
Sigorta
Genel bilgiler
Yabanci ülkede çalişanlar için sigorta yükümlülüğü
Yabanci ülkeden gelenler için sigorta yükümlülüğü
Almanya'daki yabanci isverenlere bilgi
Genel bilgiler
Esas itibariyle sigorta yükümlülüğü istihdamin yapildiği veya bağimsiz olarak çalişilan ülkenin hukukuna tabidir. Bu kural vatandaşlikla ilgili değildir. Bir yere bağli olarak veya bağimsiz çalişan kimse, başka bir ülkede otursa da, bu kimse bir yere bağli olarak ya da bağimsiz çaliştiği ülkenin mevzuatina tabidir.
Bir yere bağli olarak veya bağimsiz çalişma Almanya'da yapiliyorsa, Alman hukuku uygulanir. Münferit durumlarda Alman yasal hastalik kasasinda sigorta yükümlülüğünün bulunup bulunmadiğina hastalik kasaniz karar verir.
Yabanci ülkede çalisanlar için sigorta yükümlülüğü
Çalişan kimsenin Avrupa Ekonomi Bölgesindeki başka bir ülkeye veya anlaşmali bir ülkeye gönderilmesi halinde, belirli koşullar altinda gönderen ülkede sigorta yükümlülüğü vardir. Gönderilme durumu, çalişan kimse işvereninin talimati üzerine çalişmak üzere yurt içinden yabanci bir ülkeye hareket ettiği zaman söz konusu olur. Bu gönderme, istihdamin özelliği ile ilgili veya peşinen anlaşma ile sinirlandirilmiş bir süre için olmalidir. Bir Alman çalişan başka bir ülkeye gönderildiği zaman, bu yabanci ülkede çaliştiği sirada sigorta yükümlülüğü konusunda yine Alman mevzuatina tabi kalir.
Gönderme koşullari hakkinda, toplam sosyal sigorta primini tahsil dairesi olarak çalişanin yetkili hastalik kasasi karar verir.
Sosyal güvenlik konusundaki Alman mevzuatina tabi olma süresi Avrupa Ekonomi Bölgesi ülkeleri veya anlaşmali ülkelerde farkli şekilde düzenlenmiştir. Bu süre örneğin Avrupa Ekonomi Bölgesi içinde 12 ayi aşamaz.
Yabanci bir ülkede istihdam beklenmedik bir nedenle izin verilen gönderme süresini asarsa, başvuru üzerine yukarida belirtilen sürenin uzatilmasi olanaği vardir.
Göndermenin uygun süreyi aşacaği baştan biliniyorsa, veya bir gönderme söz konusu değilse, Alman mevzuatinin yine de istisnai olarak uygulanmasini kararlaştirma olanaği vardir. Ilgili başvurulari lütfen aşağidaki adrese gönderiniz:
Deutsche Verbindungsstelle
Krankenversicherung - Ausland
Postfach 20 04 64
53134 Bonn
You
Daha başka bilgiler ve Avrupa Ekonomi Bölgesine dahil ülkeler ve anlaşmali ülkeler için başvuru formlarini aşağidaki sayfalarda bulacaksiniz.
Yabanci ülkelerden gelenler için sigorta yükümlülüğü
Almanya'da çalişanlara esas itibariyle Sigorta Yükümlülüğü ile ilgili Alman mevzuati uygulanir. Ancak yabanci ülkelerden gelen çalişanlar için çaliştiklari sirada, bir yabanc2 çalişma ilişkisi çerçevesinde Almanya Federal Cumhuriyeti'ne gönderilmiş iseler ve gönderme istihdamin özelliği dolayisiyla veya peşinen anlaşma ile kisitli bir süre için öngörülmüş ise, sigorta yükümlülüğü yoktur. Ayni durum serbest çalişanlar için de geçerlidir.
Almanya'daki yabanci işverenler için bilgiler
Sigorta yükümlülüğü ile ilgili Alman mevzuatina tabi işçi çalistiran yabanci iÕverenlerin nelere dikkat etmeleri gerekir?
Yabanci işverenlerin yerli işverenler ile ayni yükümlülükleri vardir. Işverenler işçilerini çalşmaya başladiklari zaman yetkili hastalik kasasina bildirmek zorundadir. Bildirim formlari yasal hastalik sigortalarindan alinabilir. Sigortalarda bildirme işlemleri ile ilgili enformasyon broşürleri de vardir.
Yasal hastalik kasasi toplam sosyal sigorta primini (işsizlik, hastalik, emeklilik ve bakim sigortalari primlerini) tahsil eder. Işverenin, isçileri adina da prim ödeyebilmek için ilgili hastalik kasasi nezdinde bir prim hesabi açtirmasi gerekir. Yabanci işletmelerin Almanya'da firma merkezi olmadiği hallerde, yetkili hastalik kasasi işçinin ikamet yerine göre saptanir.
Prim hesabi açilirken işverene, yetkili çalişma dairesi tarafindan bir işletme numarasi verilir. Bu işletme numarasi ve sigorta numarasi vasitasiyla bir prim hesabi açilir. Bu hesaba her ay sosyal sigorta primlerinin ödenmesi gerekir.
Avrupa Ekonomi Bölgesinde, işverenin primleri ödeme görevini işçinin üstlenmesini kararlaştirma olanaği vardir. Ancak bu olanağin uygulanabilmesi için, işçinin çaliştiği üye ülkede işverenin şubesinin bulunmamasi gerekir.
Böyle bir karar alindiği zaman bunun yetkili hastalik kasasina bildirilmesi gerekir.
Broşürler
Almanya'da istihdamla ilgili olarak Alman sosyal sigortasi hakkinda daha fazla bilgiyi aşağidaki sayfalarda bulacaksiniz.
Adresler/linkler
Sosyal sigorta sistemleri ve bu sigortalarin başka ülkelerdeki ödemeleri ile ilgili adresler, linkler ve daha başka bilgiler Avrupa Komisyonu sayfalarinda "Karşilaştirmali Tablolar" bahsinde Almanca, Ingilizce ve Fransizca olarak bulunmaktadir. Bu sayfalara bakiniz.